Veel mensen zien een terugval als een teken van falen. Je hebt een paar weken goed gegeten, regelmatig bewogen en bewust gewerkt aan een gezondere leefstijl. Vervolgens komt er een drukke periode, sla je een training over of grijp je weer vaker naar ongezonde keuzes. Het gevoel ontstaat dat je weer terug bij af bent.
Maar is dat eigenlijk wel zo?
Terugval hoort bij verandering
Gisteravond sprak ik tijdens de online inchecksessie van het programma Fit in 10 Weken met de deelnemers over een terugvalpreventieplan.
Dat klinkt misschien ingewikkeld, maar het idee erachter is heel eenvoudig: maak een plan voor de momenten waarop het even minder gaat.
Want hoe gemotiveerd je ook bent, het leven verloopt niet altijd volgens plan. Een drukke werkweek, een gezinsverplichting, een vakantie of simpelweg een periode waarin je minder energie hebt. Het zijn allemaal situaties die invloed kunnen hebben op de keuzes die je maakt.
Dat betekent niet dat je gefaald hebt. Het betekent dat je mens bent.
Zonder vooruitgang geen terugval
Een interessante manier om naar terugval te kijken, is door het woord letterlijk te nemen.
Je kunt namelijk pas terugvallen als je eerst vooruit bent gegaan.
Iemand die nooit is begonnen met gezonder leven, kan ook niet terugvallen in zijn of haar nieuwe gewoontes. Een terugval laat dus eigenlijk zien dat je al stappen hebt gezet. Dat je al bezig bent geweest met verandering.
In plaats van te focussen op wat er misging, kun je jezelf daarom beter afvragen:
-
Welke vooruitgang heb ik al geboekt?
-
Welke gewoontes zijn al verbeterd?
-
Wat werkte de afgelopen periode goed?
-
Hoe pak ik die dingen weer op?
Die vragen helpen je vooruit. Schuldgevoelens doen dat meestal niet.
De kunst is om de draad weer op te pakken
Het verschil tussen mensen die duurzaam resultaat behalen en mensen die steeds opnieuw beginnen, zit vaak niet in wilskracht.
Het zit in het vermogen om na een mindere periode weer verder te gaan.
Iedereen heeft weleens een week waarin sporten minder prioriteit krijgt. Iedereen maakt weleens keuzes waar hij of zij achteraf niet trots op is. Het belangrijkste is dat zo'n moment niet uitgroeit tot een maand, een kwartaal of zelfs een jaar waarin je je doelen volledig loslaat.
Een mindere dag hoeft geen mindere week te worden.
Een mindere week hoeft geen mislukte maand te worden.
Pak simpelweg de eerstvolgende gezonde keuze weer op.
Waarom kleine stappen beter werken
Binnen het programma Fit in 10 Weken houden we bewust rekening met de realiteit van het dagelijks leven. Daarom veranderen we niet alles tegelijk.
Veel mensen proberen in één keer hun voeding om te gooien, drie keer per week te sporten, eerder naar bed te gaan en tegelijkertijd meer ontspanning in te bouwen. Dat werkt vaak maar tijdelijk.
Duurzame verandering ontstaat juist door kleine, haalbare stappen die je consequent kunt volhouden.
Wanneer een gewoonte eenmaal onderdeel wordt van je dagelijkse routine, kost deze minder energie en wordt de kans op blijvend succes groter.
De kracht van ondersteuning
Een andere belangrijke factor bij gedragsverandering is ondersteuning.
Tijdens onze online incheckmomenten bespreken deelnemers hoe hun week is verlopen, waar ze tegenaan lopen en welke doelen ze voor de komende week hebben. Door ervaringen te delen ontstaat herkenning, betrokkenheid en motivatie.
Veel deelnemers ontdekken dat ze niet de enige zijn die soms worstelen met het volhouden van nieuwe gewoontes. Juist dat besef haalt de druk van perfectie weg.
Want niemand hoeft het alleen te doen.
Zie terugval als onderdeel van groei
De volgende keer dat je merkt dat je terugvalt in oude gewoontes, probeer daar dan eens anders naar te kijken.
Zie het niet als bewijs dat je hebt gefaald, maar als een signaal dat je al onderweg bent.
Sta stil bij de vooruitgang die je hebt geboekt. Herinner jezelf aan de stappen die al gelukt zijn. En kies vervolgens één kleine actie waarmee je vandaag weer vooruitgaat.
Want uiteindelijk gaat een gezonde leefstijl niet over perfectie.
Het gaat over steeds opnieuw kiezen voor wat goed is voor jou.
Ook als het even tegenzit.